Bela estropada jokatu dute pasa den asteburuan Zumaian, zehazki larunbatean. III. Aita Mari bela estropada izan zen zapatuan jokoan, Zumaiako Nautika Elkarteak antolatuta, eta ontzi parte hartzaileek ez zituzten gauzak gozo izan, eguraldiari dagokionez.
Antolatzaileen arabera, estropada ez zen larunbatean irteerako lerroan hasi, egun batzuk lehenago, egun horretarako eguraldi partea ematen zuten pantailetan, baizik. "Zaparradak, ekaitz elektrikoak eta abisu horiak aktibo iragartzen zituen asteburuko aurreikuspenarekin, portuan geratzeko tentazioa handia zen.Hala eta guztiz ere, hemeretzi itsasontzik eman zuten izena", dute antolatzaileek gogoan.
Larunbatean, ordea, 11 izan ziren irteera puntura aurkeztu ziren ontziak. Aurrez aurre, eguraldiak eskaini zezakeen eskaintza zitala: "hego-haize bolada oso indartsuak, barealdi traidoreak, ekaitz-zaparradak eta haize ezegonkorrak".
Hogei korapiloko indarra zuen haizeak eragindako adrenalinarekin abiatu ziren ontziak. "Flotak hasierako indar hori aprobetxatu zuen lehenengo orduan hegan egiteko, itsas miliak erritmo bizian irabaziz". Haizearen intentsitatea bat-batean jaitsi zen Ondarroa parera iristean. "Horrek tropela elkartzea eta nerbioak lanean hastea eragin zuen", diote antolatzaileek.
Andarax ontzia izan zen baldintza horietan hobekien aritu zena, "besteek barealdia bakarrik ikusten zuten lekuan presioa aurkituz". Halako batean, ipar-ipar mendebaldeko haize aldaketa bat sartu zen. "Tentsio handiko tartea izan, intentsitatea modu kapritxosoan igotzen eta jaisten baitzen. Beste barealdi etsigarri baten ondoren, haizea hego-ekialdera itzuli zen, azkenean espinakerrak altxatzeko eta txopa-haizearekin tarte batez gozatzeko aukera emanez".
Etengabeko haize aldaketekin nahikoa ez, euri-jasak ere jasan behar izan zituzten marinelek. Hala dute gogoan antolatzaileek: "Zeruak bere mehatxua bete zuen. Iragarritako zaparrada uholde basati baten moduan iritsi zen, estropadako belaontzien gainean indarrez deskargatuz. Zorionez, espero ziren muturreko haizeak ez ziren gauzatu, baina erosotasuna urpean desagertu zen".
Andarax izan zen Aita Mari buia biratzen lehena, "ia buian zegoenean bere amorrua askatzen ari zen zaparradaren epizentroaren azpian". 5:36 ordu behar izan zituen buiara iristeko. 30 bat minutu geroago, "bainu ikaragarri bera jaso ondoren, baina zaparradako haizeari aurre egin behar izanez", El Arriero, Xibika, Black Dog eta Mastabakarra igaro ziren denboran oso gertu. Atzerapen gehixeagorekin, "jakina baita ekaitzaren ondoren barealdia datorrela", Gure Balandra, Estrella Polar, Maixu, Trapaia eta Branka osatzen zuten taldea iritsi zen.
Higadura-gerra
Buiatik Zumaiarako itzulerako lanak "higadura-gudua" bezala definitu dute antolatzaileek. "Ekialdeko brisa etengabeko une bat egon zen arren, haizea Eoloren nahierara aldatuz joan zen, eta patroi bakoitzak haize indar bakoitza estutu behar izan zuen. Flotak Ekialde-Hego ekialdeko haizearekin abantean nabigatu behar izan zuen".
Okerrena Ondarroa eta Lekeitio parean gertatu zela ere gogoratu dute antolatzaileek. "haize zulo osoa, kontrako korronte batekin konbinatuta. Orduetako ahaleginaren ondoren GPSak "atzera martxa" nola markatzen zuen ikustea kolpe gogorra izan zen denentzat".
Haize faltak lehen erretiratzeak eragin zituen, eta brisaren zain ordubete baino gehiago egoteak gehienen animoak amaitzea ekarri zuen. Santi eta Josu Portularrumeren Andarax ontziak, helmugatik milia gutxira, pazientziaz itxaron zuen beharrezkoa zuen brisa, "helmuga, lehen postuan eta abantaila handiarekin zeharkatzeko. Bestalde, Miguel Lacunzak Xibika ontzian, bakarka nabigatuz, burdinazko irmotasuna erakutsi zuen azken 9 miliak amaitzeko eutsiz.
Zumaiako Nautika Klubaren arabera, aipamen berezia merezi du Brankak, "pazientzia infinituarekin azken haize-hasperen horren
zain egon baitzen. Bere iraunkortasunak saria izan zuen: aire-bultzada batek azken 15 miliak osatzeko aukera eman zien, 17:37 orduko borrokaren ondoren estropada amaitzeko".
Azkenean, irabazlea Andarax ontzia izan zen, eta konpentsatutako denborari esker, Branka izan zen bigarren, eta Xibika hirugarren. "Estropada honek erakutsi du, batzuetan garaikurrik handiena ez dela kopa, baizik eta eustearen gogobetetasuna, itsasoak eta haizeak iritsi ez zaitezen ados jartzen direla dirudienean".
