[caption id="attachment_113207" align="aligncenter" width="300"]
Minbiziaren Aurkako Elkarteko Urola Kostako lehendakaria. (Egilea: Aiora Larrañaga)[/caption]
Minbiziaren Aurkako Elkarteko Urola Kostako lehendakaria da Begoña Crespo (Bilbo,1941). Igandean Bularreko Minbiziaren Nazioarteko Eguna izango da, eta elkarteak postuak jarriko ditu eskualdeko hainbat herritan gaixo-
tasunaren inguruko informazioa zabaltzeko.
Bularreko minbiziaren aurkako egun bat ospatzea beharrezkoa iruditzen al zaizu?
Beharrezkoa eta oso garrantzitsua da Bularreko Minbiziaren Aurkako Eguna ospatzea, bai. Egun horretan kalera ateratzen gara eta informazioa banatzen dugu herritarren artean. Guk nahi dugu herritarrek jakitea ohitura osasungarriak izanda bularreko minbizia hobetu edo saihestu daitekeela.
Herritarrak gaiaren inguruan kontzientziatuta al daude?
Urtez urte aldaketa atzematen dugu zentzu horretan; gero eta kontzientziatuagoak gaude. Minbizia gero eta ezagunagoa da, familakoren batek pasa ez badu, lagun edo ezagun batek pasa baitu. Pixkanaka, denok dugu minbiziaren berri.
Espainiako Minbiziaren Aurkako Elkartearen Behatokiak emandako datuen arabera, Gipuzkoan urtero 413 bulerreko minbizi kasu diagnostikatzen dituzte. Zer gomendatuko zeniele emakumeei?
Prebentzioa oso garrantzitsua da; azterketa medikoak egitea bizitzeko ezinbestekoa izan da nire kasuan, bi aldiz bizitza salbatu dit horrek. Nik badakit jende askok ez diola garrantziarik ematen txekeo horiek egiteari, baina minbizia izanez gero, ahal den azkarren hautematea oso garrantzitsua da. Horretaz gain, ohitura osasungarriak izatea ere garrantzitsua da: elikadura zaintzea, gantz gehiegi ez jatea eta kirola egitea.
Zuk zeuk bi aldiz izan duzu bularreko minbizia. Zer egin behar da gaixotasuna diagnostikatzen dizutenean?
Medikuak minbizia duzula esaten dizunean oso gogorra da. Horren aurrean, etxean lasai hausnartu eta erreakzionatu egin behar da. Norberaren buruari esan: «minbiziaren aurka borrokatuko dut eta aurrera egitea lortuko dut». Jarrera baikorra izatea ezinbestekoa da eta, bide horretan, familiaren edo lagunen sostenguak asko laguntzen du. Ebakuntza egiten dizutenean eta kimioterapia edo radioterapia ematen dizutenean, oso denboraldi txarra pasatzen da; baina sendatzea lortzen da, eta hori jakiteak borrokatzeko indarra eman behar du. Nik gaur egun bizimodu normala egiten dut, pertsona aktiboa naiz eta minbiziaren aurkako elkartean parte hartzeaz gain, nire laguntza behar duten beste hainbat zentrotan ere bolunatio lana egiten dut. Baikorra izatea eta norbaiten laguntza izatea da aurrera egiteko giltza.
Prozesua luzea izaten al da?
Bai. Nire kasuan, zortzi hilabete inguru iraun zuen; denbora horretan oso gaizki pasatzen da, nekatuta eta ezertako gogorik gabe egoten zara. Dena dela, ahal den heinean esfortzua egin behar da; egun batean gaizki sentitzen bagara, esaterako, paseotxo bat ematera irten eta jendearekin hitz egitea garrantzitsua da, horrek hobeto sentiarazten baitzaitu eta etxera animatuagoa iristen baitzara. Oso gaizki pasatzen da, baina ni neu indartua atera nintzen gaixotasunetik, bizitzeko eta gauzak egiteko gogo handiarekin. Dena dela, pertsona guztiak ez gara berdinak, eta zenbaitek desberdin erantzuten dute gaixotasunaren aurrean.
Minbizia pasatzen duten pertsona askok galdegiten al dio bere buruari: «zergatik gertatu zait niri»?
Gaixoen artean ohiko galdera izaten da, baina ez da nire kasua izan. Bizitzan gertatzen den beste zailtasunetako bat da. Beste gaixotasun bat gehiago da. Desberdintasuna da beste hainbat gaixotasun baino larriagoa dela: batek pulmonia izan dezake, eta beste batek, minbizia. Gainera, gaur egun bularreko minbizia dugun gehiengoak bizirautea lortzen dugu. Behin gaixotasuna pasatakoan beharrezkoa da azterketa medikoak egiten jarraitzea; hasieran hiru hilabetero, ondoren sei hilabetetik behin, eta orain, urtero. Nire iritziz, hori obligazioa baino gehiago, aukera bat da, lasaitasuna ematen baitigu minbizia pasa dugunoi.
Aurrerapen asko egin al dira sendabideari degokionez?
Bai, aurrerapauso handiak eman dira azken urteetan oro har minbizia sendatzeko ikerketan. Horregatik, minbiziaren aurkako elkartetik ahalegin berezia egiten dugu ikerketa babesteko; diru bilketatik eta bazkideen laguntzatik lortzen dugun diru asko ikerketara bideratzen dugu; gainontzekoa elkarteko gizarte laguntzaileak eta psikologoak ordaintzeko erabiltzen dugu, elkarteko bazkideontzat doakoak izaten baitira.
Bularreko minbizia igaro duten emakumeentzat bularra kentzea estigma handia izaten da. Zer iritzi duzu?
Uste dut gainditu beharreko gaia dela, hasieran inpresio handia ematen du bularrik ez ikusteak eta horren tokian orbain handi bat ikusteak. Niri ebakuntza egin zidatenean, bularra berregin nuen. Zazpi urtera infekzioa izan nuen bular horretan, eta protesia kendu zidaten gaizki zegoelako. Orain ez nuke berriz egingo. Horretan ere normalizazio bat gertatu da. Lehen emakume askok bularra berregitea aukeratzen zuten, baina egun desberdina da; gizartea gaiaz kontzientziatu da.
Minbiziaren Aurkako Elkarteko Urola Kostako lehendakaria. (Egilea: Aiora Larrañaga)[/caption]
Minbiziaren Aurkako Elkarteko Urola Kostako lehendakaria da Begoña Crespo (Bilbo,1941). Igandean Bularreko Minbiziaren Nazioarteko Eguna izango da, eta elkarteak postuak jarriko ditu eskualdeko hainbat herritan gaixo-
tasunaren inguruko informazioa zabaltzeko.
Bularreko minbiziaren aurkako egun bat ospatzea beharrezkoa iruditzen al zaizu?
Beharrezkoa eta oso garrantzitsua da Bularreko Minbiziaren Aurkako Eguna ospatzea, bai. Egun horretan kalera ateratzen gara eta informazioa banatzen dugu herritarren artean. Guk nahi dugu herritarrek jakitea ohitura osasungarriak izanda bularreko minbizia hobetu edo saihestu daitekeela.
Herritarrak gaiaren inguruan kontzientziatuta al daude?
Urtez urte aldaketa atzematen dugu zentzu horretan; gero eta kontzientziatuagoak gaude. Minbizia gero eta ezagunagoa da, familakoren batek pasa ez badu, lagun edo ezagun batek pasa baitu. Pixkanaka, denok dugu minbiziaren berri.
Espainiako Minbiziaren Aurkako Elkartearen Behatokiak emandako datuen arabera, Gipuzkoan urtero 413 bulerreko minbizi kasu diagnostikatzen dituzte. Zer gomendatuko zeniele emakumeei?
Prebentzioa oso garrantzitsua da; azterketa medikoak egitea bizitzeko ezinbestekoa izan da nire kasuan, bi aldiz bizitza salbatu dit horrek. Nik badakit jende askok ez diola garrantziarik ematen txekeo horiek egiteari, baina minbizia izanez gero, ahal den azkarren hautematea oso garrantzitsua da. Horretaz gain, ohitura osasungarriak izatea ere garrantzitsua da: elikadura zaintzea, gantz gehiegi ez jatea eta kirola egitea.
Zuk zeuk bi aldiz izan duzu bularreko minbizia. Zer egin behar da gaixotasuna diagnostikatzen dizutenean?
Medikuak minbizia duzula esaten dizunean oso gogorra da. Horren aurrean, etxean lasai hausnartu eta erreakzionatu egin behar da. Norberaren buruari esan: «minbiziaren aurka borrokatuko dut eta aurrera egitea lortuko dut». Jarrera baikorra izatea ezinbestekoa da eta, bide horretan, familiaren edo lagunen sostenguak asko laguntzen du. Ebakuntza egiten dizutenean eta kimioterapia edo radioterapia ematen dizutenean, oso denboraldi txarra pasatzen da; baina sendatzea lortzen da, eta hori jakiteak borrokatzeko indarra eman behar du. Nik gaur egun bizimodu normala egiten dut, pertsona aktiboa naiz eta minbiziaren aurkako elkartean parte hartzeaz gain, nire laguntza behar duten beste hainbat zentrotan ere bolunatio lana egiten dut. Baikorra izatea eta norbaiten laguntza izatea da aurrera egiteko giltza.
Prozesua luzea izaten al da?
Bai. Nire kasuan, zortzi hilabete inguru iraun zuen; denbora horretan oso gaizki pasatzen da, nekatuta eta ezertako gogorik gabe egoten zara. Dena dela, ahal den heinean esfortzua egin behar da; egun batean gaizki sentitzen bagara, esaterako, paseotxo bat ematera irten eta jendearekin hitz egitea garrantzitsua da, horrek hobeto sentiarazten baitzaitu eta etxera animatuagoa iristen baitzara. Oso gaizki pasatzen da, baina ni neu indartua atera nintzen gaixotasunetik, bizitzeko eta gauzak egiteko gogo handiarekin. Dena dela, pertsona guztiak ez gara berdinak, eta zenbaitek desberdin erantzuten dute gaixotasunaren aurrean.
Minbizia pasatzen duten pertsona askok galdegiten al dio bere buruari: «zergatik gertatu zait niri»?
Gaixoen artean ohiko galdera izaten da, baina ez da nire kasua izan. Bizitzan gertatzen den beste zailtasunetako bat da. Beste gaixotasun bat gehiago da. Desberdintasuna da beste hainbat gaixotasun baino larriagoa dela: batek pulmonia izan dezake, eta beste batek, minbizia. Gainera, gaur egun bularreko minbizia dugun gehiengoak bizirautea lortzen dugu. Behin gaixotasuna pasatakoan beharrezkoa da azterketa medikoak egiten jarraitzea; hasieran hiru hilabetero, ondoren sei hilabetetik behin, eta orain, urtero. Nire iritziz, hori obligazioa baino gehiago, aukera bat da, lasaitasuna ematen baitigu minbizia pasa dugunoi.
Aurrerapen asko egin al dira sendabideari degokionez?
Bai, aurrerapauso handiak eman dira azken urteetan oro har minbizia sendatzeko ikerketan. Horregatik, minbiziaren aurkako elkartetik ahalegin berezia egiten dugu ikerketa babesteko; diru bilketatik eta bazkideen laguntzatik lortzen dugun diru asko ikerketara bideratzen dugu; gainontzekoa elkarteko gizarte laguntzaileak eta psikologoak ordaintzeko erabiltzen dugu, elkarteko bazkideontzat doakoak izaten baitira.
Bularreko minbizia igaro duten emakumeentzat bularra kentzea estigma handia izaten da. Zer iritzi duzu?
Uste dut gainditu beharreko gaia dela, hasieran inpresio handia ematen du bularrik ez ikusteak eta horren tokian orbain handi bat ikusteak. Niri ebakuntza egin zidatenean, bularra berregin nuen. Zazpi urtera infekzioa izan nuen bular horretan, eta protesia kendu zidaten gaizki zegoelako. Orain ez nuke berriz egingo. Horretan ere normalizazio bat gertatu da. Lehen emakume askok bularra berregitea aukeratzen zuten, baina egun desberdina da; gizartea gaiaz kontzientziatu da.