Mugimendu feministak ostiralerako deitu duen grebaren helburua ez da izango produkzioa geldiaraztea, baina horrek ez du albo batera utzi emakumeek lan merkatuan jasaten duten bazterketen inguruko salaketa. EHUko Ekonomia doktore Mertxe Larrañagak (Azkoitia, Gipuzkoa, 1962) azaldu du lan banaketa sexuala egungo gizartera egokitu dela, eta ohartarazi du konponbideak oso konplexuak direla.
Feminismoak aspaldi azaleratu zuen sexuaren araberako lan banaketa. Nola jarraitzen du indarrean egun?
Moldatu egin da. Duela hamarkada batzuk lan banaketa mota bat zen nagusi: gizonek irabazten zuten ogia, eta emakumeak etxekoandre aritzen ziren. Banaketa klasiko hori ia desagertuta dago datuetan, baina oraindik presente dago iruditeria kolektiboan, gizarteak eta ordutegiek horrela funtzionatzen dutelako. Baina, bestela ere, lan banaketak indarrean jarraitzen du egun, merkatuan eta etxean. Merkatuan, bereizketa horizontala zein bertikala dago: lanbide batzuetan ez dago emakumeen eta gizonen arteko orekarik, guztiz feminizatuta edo maskulinizatuta daude; eta sektore feminizatuetan ere ez da arraroa arduraduna gizonezkoa izatea. Azkenaldian oso agerian geratu da hori, soldata arrakalaren oinarrian dagoelako.
Zertan nabaritzen da banaketa klasiko horren aztarna?
Ondorioetako bat da emakumeen parte hartzea lan merkatuan gizonena baino baxuagoa dela, batez ere adin batetik gorako andreak eredu zahar horretan bizi izan direlako. Baina gazteen artean ere antzematen da, estatistiketan, adibidez: 30 eta 34 urteko biztanleria ez-aktiboa aztertuta, askoz gehiago dira andreak; estatuan, esaterako, gizonen boskoitza. Justu adin tarte horrek bat egin dezake guraso izateko garaiarekin, baina horrek adierazten du oraindik eredu hori ondo ikusita dagoela emakumeen artean, eta gazteen artean ere bai.
Krisiak andreak lan merkatutik atera al ditu?
Beldur hori bazen, baina nik esango nuke ez dela gertatu orokorrean; kasu jakin batzuetan gertatuko zen, baina zenbakiek ez dute adierazten aldaketa nabarmenik. Igual, kontrakoa bai, kontrakoa agertzen da datuetan: etxekoandre ari ziren batzuk merkatuan sartu dira, batez ere 50 urtetik gorakoak, eta egoera prekarioan.
Jarraitu elkarrizketa irakurtzen Berria.eus atarian.