Arkamurka natur taldeak antolatuta, klima aldaketaren inguruko mahai inguruan parte hartuko duzu bihar, Imanol Pildainekin batera. Zein da saioaren helburu nagusia?
Zarauzko Udalak, Urban Klima proiektuaren barruan, malekoian eta Munoan obra batzuk egingo dituela iragarri du. Hain justu ere, obra horiek klima aldaketa eragiten ari den kalteei aurre egiteko pentsatu dituzte, eta horren harira antolatu dugu mahai ingurua. Helburu garbi batekin goaz biharko saiora, eta da herritarrak testuinguruan jartzea. Hau da, garrantzitsua da jendeari kontatzea gaur egun klima aldaketaren gaia nola dagoen, eta hori nola ikus daitekeen gure herrian, zehazki, Zarauzko hondartzan. Izan ere, Zarauzko hondartza Kantauriko kostaldean gehien higatzen ari den hondartza da, hondar asko eta asko galtzen ari da. Dagoeneko kalteak nabaritzen hasiak gara hondartzako puntu batzuetan, baina egoerak horrela jarraitzen badu, denbora baten buruan askoz ere nabarmenagoak izango dira. Hori guztia azaldu nahi diegu herritarrei, eta horregatik animatu nahi ditugu biharko saiora. Gainera, kalteak hain handiak izan ez daitezen zer egin dezaketen ere azaltzen saiatuko gara.
Besteak beste, Zarauzko kostaldeak etorkizunean izango duen bilakaeraz hitz egingo duzue. Bide honetan jarraituz gero, zer etorkizun du herriko hondartzak?
Zaila da jakitea zehazki zer-nolako bilakaera izango duen herriko kostaldeak. Jakina da itsas maila etengabe igotzen ari dela, eta datuek diote urtetik urtera 3,5 milimetrokoa dela igoera hori. Poliki-poliki doa gorantza, eta horregatik ez da oso nabarmena aldaketa, baina urte batetik bestera izateko igoera handia da. Zarautzen noizbehinka uholdeak izaten ditugu, eta itsas mailaren igoerak uholde horiek gero eta sarriago gertatzea eragingo du, baita ekaitzen ondorioak gero eta larriagoak izatea ere. Neurririk hartzen ez badugu, Zarauzko hondartza desagertu egingo da; beraz, beharrezkoa da neurri puntualak hartzen ja hastea.
Itsas mailaren gorakadan eragin zuzena izan du klima aldaketak. Zarauztarra izanik, nola ikusi duzu bilakaera hori herriko hondartzan?
Aldaketa argi eta garbi ikusten da argazki artxiboetan begiratzen hasiz gero, eta irudi horiei erreparatzen badiegu, ohartzen gara hondartzaren forma ezberdina dela gaur egun. Horrez aparte, zarauztarrok uda guztietan sumatzen dugu aldaketa txikiren bat, eta, neguan, garbi ikusten dugu ekaitzen ondorioz urak nola hartzen duen pasealeku guztia, baita inguruko lokalak eta tabernak ere. Dunak, golf zelaiaren ingurukoak, ere aldatzen ari dira, eta itsaso oso zakarra dagoenetan hondartzaren mendebaldea hondarrik gabe geratzen da. Agerikoa da urak gero eta hondar gehiago eramaten duela.
Klima aldaketa eragiten ari den kalteei aurre egiteko helburuarekin Urban Klima proiektua aurkeztu zuen udalak. Zergatik ez dira neurriak lehenago hartu?
Beti diot klima aldaketaren eraginak murrizteko behar-beharrezkoa dela gerta daitezkeen ondorio horiei aurrea hartzea. Uste dut orain arte ez dela neurririk hartu ez garelako guztiz kontziente izan egoeraz; izan ere, gure kostaldean ez ditugu beste lekuetan bezain ondorio latzak ikusi oraindik, eta, akaso, horregatik luzatu zaigu neurriak hartzearen kontua.
Beranduegi al da egoerari buelta ematen hasteko?
Orain arte jasandako aldaketak eta ondorioak ez dira hain larriak; txarrak dira, baina okerrago izan zitekeen. Beraz, ez da berandu horri aurre egiten hasteko, baina bada momentua; hau da, epe laburrean zerbait egiten hasten ez bagara, akaso 2050. urtean ez dugu hondartzarik izango Zarautzen. Gainera, kontuan izan behar dugu neurriak ez direla inoiz %100 eraginkorrak izaten, baina badira aldaketari ekiteko parte. Gauzak aldatzen hasteko unea da, eta gero ikusten joan beharko da nola erantzuten dien itsasoak hartutako erabakiei.
Zer egin dezakete herritarrek aldaketaren parte izan daitezen?
Zaila da herritarrei esatea zehazki zer egin behar duten, baina garbi dagoena da orain arte eduki dugun bizitza moldatu egin behar dugula. Lehenengo pausoa izango litzateke kontziente izatea gure herrian zer gertatzen ari den, eta ulertzea beharrezkoa dela aldaketak egiten hastea. Klima aldaketaren ondorioak gutxitzeko gure esku dagoena egiten hasi behar dugu ahalik eta azkarren; esaterako, natura errespetatzen hasi behar dugu, eta, zentzu horretan, herrian kontsumitzeari garrantzi handiagoa ematen. Mundu globalizatu honetan, garaia da gure herrian pentsatzeko, eta esango nuke hori dela klima aldaketari aurre egiteko gakoetako bat. Bizitza jasangarriago bat eduki behar dugu, kalteak ahalik eta txikienak izan daitezen. Garbi dago ezin dugula ezer egin itsasoaren maila jaisteko, berak tendentzia bat baitu, baina gure egunerokotasunean aldaketak egin ditzakegu gizartearen mesederako.